Làm sao cầm chân ung thư?

Mặc dầu ngành y có thể hãnh diện với nhiều tiến bộ nhảy vọt trong thập niên vừa qua, ung thư vẫn trước sau chẳng khác nào bản án tử hình theo kiểu vừa không cho kháng án lại thêm không hề báo trước ngày thi hành án! Thử hỏi mấy ai bình tĩnh cho nỗi khi nhận chẩn đoán với hai tiếng ung thư lạnh lùng cay nghiệt? Thử hỏi có bao nhiêu người gom đủ nghị lực để nuôi niềm tin khỏi bệnh khi thầy thuốc điều trị bệnh nhân với ánh mắt còn nước còn tát?

Nhưng nếu tưởng bức tranh ung thư chỉ toàn màu xám thê lương, hay thậm chí màu đen tăm tối, thì lầm. Bệnh không hề “trời kêu ai nấy dạ”. Bệnh cũng không còn “chưa đánh đã thua”. Chuyên gia ở Brussel sau khi đúc kết và so sánh dữ liệu thống kê ở 21 nước châu Âu trong suốt thế kỷ 20 đã mạnh dạn tô nhiều gam màu tươi sáng trên bức ảnh rọi lớn của tế bào ung thư. Tuy chưa rực rỡ huy hoàng như ánh bình minh của một ngày mới nhưng đã rõ nét màu xanh của hy vọng. Nhiều ít không quan trọng, có đằng nào cũng còn hơn không!

Điều đáng vui đầu tiên là tỷ lệ ung thư phổi giảm thấy rõ, tất nhiên chỉ ở các quốc gia quyết liệt với biện pháp chống thuốc lá. Niềm vui tuy vậy không trọn vẹn vì tỷ lệ ung thư phổi ở phái nữ lại tăng cao, phần vì nhiều bà sinh tật hút thuốc, phần vì không có biện pháp bảo vệ số nạn nhân tuy không hút thuốc nhưng phải hít khói thuốc của chồng, của đồng nghiệp, của người vô trách nhiệm nhả khói nơi công cộng… Biết đến bao giờ bên mình mới có thái độ xem thuốc lá là thuốc độc để có biện pháp đột phá nhằm bảo vệ người không hút thuốc, người già, thai phụ, trẻ con… Đó là chưa kể đến khói xăng dầu, khói chất thải kỹ nghệ đang bay thả dàn trên khắp bầu trời! Bệnh viện ung bướu nếu không quá tải mới lạ. Nhưng không thể xem thực trạng đó cứ như là chuyện đương nhiên, cứ như là chuyện bình thường!

Kế đến, số người mắc bệnh ung thư tiền liệt tuyến và cổ tử cung lại tăng hơn trước. Đừng hiểu lầm rồi ngã lòng. Chẳng qua nhờ biện pháp tầm soát nên thầy thuốc phát hiện nhiều người mắc bệnh. Nhưng ngược lại, cũng nhờ thế mà số người được điều trị hiệu quả cũng cao hơn. Cộng sổ cuối cùng vẫn là thuận lợi, cho dù thầy thuốc đằng nào cũng ở thế ngư ông. Muốn được vậy phải tầm soát định kỳ. Không có cách nào khác. Khổ nỗi là tầm soát ung thư nghe sao vẫn còn quá xa lạ ở nước mình. Nói chi đến ung thư cho ghê gớm. Ngay cả bệnh lây lan ác liệt như viêm gan, lao phổi, bệnh phong tình… còn chưa được tầm soát đúng mức thì nói chi đến chuyện xa vời!

Bên cạnh đó, tỷ lệ ung thư dạ dày ở châu Âu cũng giảm thấy rõ từ khi thầy thuốc phát hiện và hiểu sâu hơn về vi khuẩn Helicobacter pylori, từ khi thầy thuốc biết rõ tác hại không chỉ khu trú trên đường tiêu hóa, không chỉ là nguyên nhân gây viêm loét dạ dày. Chuyện gì cũng có hai mặt mới kẹt. Tỷ lệ ung thư dạ dày lại tăng ở các quốc gia không có biện pháp đẩy lùi thuốc lá! Ai cũng rõ mối liên hệ giữa khói thuốc và ung bướu ác tính từ thực quản xuống đến trực tràng, trừ những người đang hút thuốc! Mặt khác tỷ lệ ung thư dạ dày giảm đáng kể ở các nước bảo đảm tối đa an toàn vệ sinh thực phẩm. Khỏi nói dông dài cũng hiểu tế bào ung thư dạ dày đang khỏe re thế nào ở xứ mình khi vệ sinh an toàn thực phẩm thậm chí là chuyện trà dư tửu hậu! Cứ đọc các bản tin về thịt thối, về hải sản ướp kháng sinh, về rau cải trồng bằng nội tiết tố… thì hiểu ngay tại sao xứ mình thừa… bệnh ung thư!

Cũng theo thống kê của các hãng bảo hiểm y tế ở châu Âu, trong khi ung thư nói chung ở nam giới có chiều hướng dậm chân tại chỗ thì căn bệnh này lại có khuynh hướng tấn công các bà. Nguyên nhân là vì nữ giới dễ thiếu sinh tố, khoáng tố vi lượng và nội tiết tố giới tính trong giai đoạn tiền mãn kinh. Do đó, lo cho các cô mà quên quý vị “sồn sồn” là điều thiếu sót lớn. Đó cũng là lý do tại sao “hội chứng mãn kinh” đã từ nhiều thập niên có mặt trong danh sách bệnh thời đại theo xếp loại của Tổ Chức Y Tế Thế Giới.

Ngược lại, nếu ung thư đại tràng xưa nay không quấy rầy các bà thì trước sau vẫn đe dọa giới mày râu do nhiều ông vẫn né tránh biện pháp tầm soát định kỳ từ tuổi 50. Không tốn tiền còn né, trách chi nhiều ông xứ mình dại gì chổng mông cho thêm khổ! Tất nhiên không dễ thuyết phục đàn ông, giới tự cho là phái mạnh vì phần lớn sợ đau khi khám bệnh. Các ông ơi, tuy hơi thốn một chút nhưng an tâm bước vào hiệp hai của đường đời, thay vì trăm năm trong cõi người ta, chữ tài chữ BỆNH khéo là ghét nhau!

Thêm một điểm an ủi cho mọi người. Sau nhiều năm nghiên cứu, thầy thuốc khắp nơi đã đồng lòng là nhiều món ăn và cây thuốc có công năng phòng chống ung thư thông qua hai cơ chế tác dụng:

•    Giải độc cho cơ thể để qua đó gián tiếp mài nhọn sức đề kháng.

•    Trung hòa độc tínhcủa chất sinh ung thư để tế bào ung thư tuy hiện diện trong mỗi cơ thể nhưng không thể tập trung lực lượng.

Bản báo cáo tổng kết từ Tổ Chức Chống Ung Thư ở châu Âu (ECCO) quả thật có nhiều điều đáng để cả thầy thuốc lẫn bệnh nhân suy nghĩ. Ung thư chắc chắn là bệnh có thể phòng ngừa. Ung thư rõ ràng là căn bệnh có thể điều trị, dù không đơn giản, nhưng cũng không còn nan giải như nhiều thập niên trước đây. Ấy thế mà tỷ lệ điều trị ưng thư hiệu quả cho đến nay, dù đã có nhiều cải thiện, vẫn là thực tế khiến thầy thuốc chưa dám hãnh diện, khiến người đã bệnh chưa dám nuôi hy vọng, khiến người chưa bệnh vẫn còn kinh hoàng khi nghe đến hai tiếng ung thư!

Tại sao lại thế? Nguyên nhân là đâu? Câu trả lời không quá khó nên xin dành cho độc giả.

Bác sĩ Lương Lễ Hoàng