Ngã bệnh vì nhạc… hàng xóm!

Thầy thuốc ở bệnh viện đại học Stuttgart không vô cớ cho bệnh nhân khoa tim mạch suốt ngày nghe toàn nhạc nhẹ. Các nhà nghiên cứu bên Đức đã khẳng định, sau khi so sánh với lô bệnh nhân không được nghe cùng bản nhạc trong lúc nằm viện, là huyết áp có thể giảm từ 5 đến 10mm sau khi thưởng thức “Dòng sông Danube xanh” hay “Ave Maria”! Đừng tưởng 5-10mm huyết áp không quan trọng. Trong nhiều trường hợp, chỉ cần giảm được bấy nhiêu đã đủ để ngăn ngừa tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim… Đã vậy lại không tốn tiền thuốc trong thời buổi củi quế gạo châu!

Thêm tin vui cho người bận rộn. Không cần phải ngồi yên cả giờ nghe nhạc mới có tác dụng. Theo các nhà nghiên cứu ở đại học Belgrad, chỉ cần 12 phút với bản nhạc đúng gu đã đủ để điều chỉnh và ổn định huyết áp. Gọi là điều chỉnh vì âm nhạc tác dụng theo hai chiều tùy nhịp nhanh chậm của bản nhạc. Kết quả cụ thể của nhiều mô hình nghiên cứu cho thấy nhạc điệu có nhịp nhanh hơn nhịp trung bình của trái tim (72 lần/phút) có tác dụng hưng phấn nên cải thiện huyết áp thấp, xúc tác phản ứng tạo huyết, thúc đẩy phản ứng biến dưỡng… Ngược lại, nhạc có tiết tấu hòa hoãn nhờ tác dụng ức chế nên hạ huyết áp cao, an thần, chống co thắt bắp thịt… Nếu chọn mặt gửi vàng thì người nghe nhạc vì thế cũng cần “chọn nhạc mà nghe” nếu muốn mượn cung đàn để phòng và chữa bệnh cho đúng với cơ tạng cá biệt.

Mặt khác, nhạc dù nhanh hay chậm, miễn là ưng ý người nghe, đều thúc đẩy tiến trình tổng hợp kháng thể, nghĩa là vừa góp phần phòng bệnh, vừa gia tốc tiến trình phục hồi. Nói ngược lại, nếu phải nhét đầy tai toàn thứ nhạc đi ngược với nghệ thuật thì người nghe khó tránh sinh bệnh do rối loạn trên trục thần kinh – nội tiết – biến dưỡng sớm muộn cũng gõ cửa gia chủ! Cũng nhờ cơ chế trung hòa nội tiết tố của tuyến thượng thận qua tiếng trầm bổng mà âm nhạc là một trong các nhân tố đang được ưa chuộng trong phác đồ điều trị trầm uất, mất ngủ, rối loạn nhịp tim, hội chứng mãn kinh và đau nhức thần kinh ở nhiều nước châu Âu, nơi chắc chắn không thiếu thuốc đặc hiệu nhưng cũng không thiếu người tiêu dùng được thông tin về tác dụng phụ nghiêm trọng của thuốc hoá chất tổng hợp.

Chuyên gia về bệnh lý do stress hoàn toàn có lý khi khuyên người quá căng thẳng vì mâu  thuẫn trong nghề nghiệp, trong gia đình… nên nhiều lần trong ngày bỏ ra mỗi lần không hơn 10 phút để thả hồn theo cung điệu ưa thích. Nếu nhảy múa theo điệu nhạc càng hay vì đó chẳng khác nào thể dạng mượn vận động để trung hòa tác dụng của các chất oxy-hóa tích lũy từ stress.

Thêm một điểm nên lưu ý. Nghe nhạc gì tùy sở thích của người nghe. Nhưng đừng nghe quá lớn, đừng vặn mức tối đa khi dùng headphones vì, cũng theo kết quả nghiên cứu hẳn hòi, tiếng động đinh tai, cho dù vừa ý người nghe, là đòn bẩy của cao huyết áp, mất ngủ, chóng mặt, nhồi máu cơ tim, đột quỵ, đau đầu mãn tính… không kể chuyện ù tai!

Nghe nhạc du dương chắc chắn có lợi cho sức khỏe. Kẹt chỉ ở chỗ khuyên bao giờ cũng dễ hơn làm. Người có nếp sinh hoạt căng hơn dây đàn mấy ai còn tìm được thời giờ để nghe nhạc? Nếu xưa nay tìm được ít phút thảnh thơi thì đâu phải căng thẳng thế này?! Tệ hơn nữa là khi không muốn nghe nhưng phải nhét đầy tai tiếng nhạc inh ỏi của loa của… hàng xóm!

Bác sĩ Lương Lễ Hoàng