Tại sao nhiều người đau lưng?

Vượt xa mức báo động!

Ngành y ở châu Âu ắt hẳn phải có lý do chính đáng khi đồng loạt báo động về tình trạng càng lúc càng có nhiều người đau lưng. Họ không thể xem thường chuyện này vì mặc dầu không thiếu thuốc giảm đau, thừa là khác, nhưng số bệnh nhân chỉ tăng chứ không hề giảm! Đáng nói hơn nữa là số trường hợp điều trị lâu ngày nhưng vẫn không hiệu quả lại chiếm tỷ lệ quá cao! Bằng chứng là, theo kết quả thống kê hẳn hòi, hơn 5% dân số ở các nước phương Tây đang nhăn nhó vì cụp lưng, vì nằm ngồi không yên do cột sống sinh sự sao đó! Kinh phí dành cho thuốc giảm đau, kháng viêm, thoái hóa khớp… vì thế đang là một trong các nguyên nhân đục thủng túi tiền của nhà nước lẫn hầu bao của người dân. Gánh nặng về mặt kinh tế vẫn chưa chịu dừng lại vì chi phí cho hậu quả nghiêm trọng của bệnh và phản ứng phụ khó lường của thuốc lại gấp ba phí tổn từ chuyện điều trị đau lưng không hiệu quả!

Đừng trăm dâu đổ đầu cột sống!

Tuy đúng là không thiếu bệnh nhân ôm cả xấp hình chụp M-Ray, CT chạy qua chạy lại từ trung tâm chấn thương chỉnh hình này sang phòng khám xương khớp khác để rồi tiền mất dài dài nhưng tật mang càng lúc càng nặng, nhưng nếu trăm dâu đổ đầu thầy thuốc thì quả thật phần nào oan ức cho quan lang. Tuy hai tiếng đau lưng nghe nhẹ nhàng, nghe dễ hiểu nhưng nguyên nhân lại phức tap. Kẹt hơn nữa cho thầy thuốc quá “chuyên khoa” là bệnh ít khi chỉ vì một lý do! Phức tạp hơn nhiều là vì không ít trường hợp bệnh không dính líu với chuyện “thoái hoá cột sống” hay “thoát vị đĩa đệm”, dù là trên hình chụp nhờ kỹ thuật bây giờ quá tốt nên thường khi cũng có sứt mẻ đâu đó chút đỉnh. Nguyên nhân của đau lưng theo kết quả nghiên cứu ở đại học Michigan, không hiếm khi nằm trên não bộ, qua đó kích ứng thần kinh bị diễn dịch sai lệch thành cảm giác đau lưng! Khỏi nói cũng biết bệnh nhân thuộc nhóm này cho dù có kéo cột sống mỗi ngày nhiều lần, có châm cứu đầy kim chẳng khác con nhím, có ngốn cả bụm thuốc hóa chất thì cơn đau sau đó vẫn gõ cửa người bệnh không cần báo trước! Theo ghi nhận của các nhà nghiên cứu ở Michigan trong nhiều trường hợp nạn nhân đau lưng là do một thao tác thái quá trước đó, nhưng sau đó, mặc dầu chuyện chấn thương đã qua, kích ứng vẫn lưu lại trong não khiến nạn nhân vẫn thấy đau, thậm chí đau thường hơn mỗi lần mỏi mệt dù không liên quan đến cột sống và rồi sau đó đau nhiều hơn vì phản ứng phụ của thuốc! Cũng đừng quên, thầy thuốc ở đại học Heildelbetg, CHLB Đức, đã chứng minh là tối thiểu 1/3 trường hợp đau lưng kéo dài là do ẩn ức tâm lý! Chữa đau lưng mà chỉ tập trung vào cột sống thì khỏi cần học bói toán cũng biết không ít bệnh nhân sẽ thất vọng!

Liệu pháp nào quyết định?

Nhưng dù là nguyên nhân nào đi nữa vẫn có một yếu tố chắc chắn giữ vai trò đòn bẩy trong tất cả trường hợp đau lưng, theo kết quả nghiên cứu khẳng định của học viện nghiên cứu về bệnh cột sống ở Berlin. Đó là thiếu vận động! Thống kê cho thấy phần lớn nạn nhân là người vì công việc phải ngồi nhiều, nhất là ngồi bất động trong tư thế quá căng thẳng, chẳng hạn vì quá chăm chú vào màn hình máy vi tính, vào hệ thống sản xuất dây chuyền… Tư thế này khiến khó giữ cột sống cho thẳng. Thêm vào đó, cũng như tư thế gập nhiều về phía trước cơ thành bụng và bắp thịt mặt trước đùi dần dần không còn săn chắc, nạn nhân do đó khó giữ được tư thế ngồi thẳng lưng. Cùng lúc đó đốt sống khó tránh không bị thoái hóa vì thiếu vận động nên thiếu dưỡng khí, nên dễ mất chất vôi. Xiêu vẹo ít nhiều trong cấu trúc của cột sống khi đó không mời cũng đến. Nào đã xong! Tình trạng bắp thịt hai bên cột sống không còn cân xứng khiến gia chủ cách mấy cũng có tư thế ngã nghiêng, lúc đầu vì mỏi, sau đó vì đau! Cũng vì đau, nhất là vì đau càng lúc càng tăng nên nạn nhân càng ít vận động. Vòng lẩn quẩn cứ thế tiếp tục khiến đau lưng từ vấn đề nho nhỏ ban đầu trở thành vấn nạn của người bệnh. Đáng tiếc cho nhiều người chưa bệnh rồi đây sẽ mắc bệnh một cách oan uổng chỉ vì ít vận động. Đáng tiếc cho nhiều người đã bệnh vì tiền mất tật mang do vì thầy thuốc vẫn chưa chú trọng đúng mức vào các biện pháp vật lý trị liệu.  Bên cạnh phản ứng phụ khó tránh, chỉ dựa vào viên thuốc, chỉ trông mong vào mũi thuốc để chữa cháy cầm canh rõ ràng không thể là giải pháp!

Bệnh khó chữa vì ít điều éo le

Bệnh về mặt cơ chế bệnh lý tuy không đến nỗi quá nhiêu khê nhưng bệnh lại khó chữa vì vài điểm nghịch lý. Khó chính ở chổ làm sao thuyết phục người bệnh truy tầm nguyên nhân và theo đuổi liệu pháp lâu dài khi đa số bệnh nhân chỉ mong đánh nhanh đánh mạnh để còn kịp kéo cày kiếm cơm. Cũng khó không kém ở chỗ làm sao tìm được thầy thuốc điều trị người bệnh không chỉ vì hiệu quả mà đồng thời an toàn nhờ ít phản ứng phụ. Lưng đã đau chắc chắn càng lâu lành nếu bên này đòi khách hàng là thượng đế lại trúng ngay bên kia mua gì bán nấy.

Bác sĩ Lương Lễ Hoàng