Thiếu sinh tố vì… thuốc!

Trái với quảng cáo của nhiều hãng thuốc, hàm lượng sinh tố trong cơ thể không có tính cố định, nghĩa là gia chủ khi thì cần nhiều, lúc chẳng cần bao nhiêu. Nói cách khác, không nhất thiết phải uống thuốc sinh tố mỗi ngày, nếu không có nhu cầu, nếu chế độ dinh dưỡng đúng nghĩa đa dạng. Mặt khác, nguồn dự trữ sinh tố bao giờ cũng là trị số nhạy cảm vì dễ giao động tùy theo tình trạng bệnh lý hay nếp sinh hoạt của mỗi đối tượng cá biệt. Sinh tố nếu có thể thừa đến độ sinh bệnh, như với các loại sinh tố A, D, E, K thuộc nhóm tan trong chất béo, thì cũng có thể thiếu nếu cơ thể vì lý do nào đó tiêu thụ nhiều hơn bình thường, hoặc do nguồn cung ứng thiếu hụt lâu ngày. Như thế, ngay cả người có chế độ dinh dưỡng hoàn toàn đúng cách vẫn có thể thiếu sinh tố nếu nhu cầu của cơ thể bất ngờ bội tăng, như sinh tố C trong trường hợp gặp bệnh bội nhiễm kéo dài, hay khi kho dự trữ sinh tố bị rút tỉa liên tục, chẳng hạn vì gia chủ phải sống chung với stress!

Thêm vào đó là một nguyên nhân gây thất thoát sinh tố nhưng ít khi được chú trọng. Đó là trường hợp của người phải dùng một số thuốc nào đó lâu dài. Lý do rất dễ hiểu, vì sinh tố là chất xúc tác cho phản ứng biến dưỡng của dược phẩm. Không có sinh tố nằm sẵn trong cơ thể thì thuốc không thể triển khai tác dụng. Ngược lại, càng uống nhiều thuốc càng dễ thiếu hụt sinh tố. Cũng chính vì thế mà nhiều người than mệt khi phải uống nhiều thứ thuốc, bên cạnh chuyện xót ruột vì sạch túi!

Trên cơ sở vừa phân tích, cơ thể người bệnh, nếu không được bổ sung kịp thời, dễ bị hao hụt một số sinh tố trong quá trình điều trị bệnh mãn tính. Thêm vào đó, nhiều dược phẩm sở dĩ mất tác dụng như mong muốn hay thậm chí dẫn đến phản ứng phụ bất lợi là do thiếu loại sinh tố bật mồi lửa khiến phản ứng biến dưỡng thuốc không hoàn chỉnh như mong muốn. Điều đáng tiếc là không ít thầy thuốc vẫn chưa lưu tâm đúng mức đến tình trạng này để kết hợp thuốc sinh tố tương ứng trong phác đồ điều trị. Thầy đã quên thì trò nên nhắc khéo. Độc giả có thể căn cứ vào bản tóm lược dưới đây để liệu cách bổ túc thành phần sinh tố cho cơ thể đang bị hành tội vì bệnh và vì… thuốc!

Dược phẩm                                         Sinh tố dễ bị thiếu hụt

Ngừa thai                                                Acid folic, C, B6, B12, E

Kháng sinh                                             Acid folic, C, B5, B6, B12, A, K

Tẩy xổ                                                      A, D, E, K

Hạ cholesterol                                      Acid folic, D, E, K

Lợi tiểu                                                     B1, B12

Chống dị ứng                                           C, D

Trị viêm loét dạ dày                             B1, B12

Giảm đau                                                Acid folic, C

Chống co thắt                                        C, B1, B12

Kháng lao                                               B6, Acid folic

Hạ huyết áp                                           Acid folic, D, K

An thần                                                   Acid folic, B7, C, B6, D

Trợ tim                                                    B1, B6, B2, Acid folic

Nhuận gan                                             C, B2, B3. Acid folic, A, D

Hạ đường huyết                                    B1, B6, B3, B7, C

Ông bà đã dạy “có ăn có chịu”. Hễ xài nhiều khó tránh thâm hụt. Nhưng chuyện gì cũng có ngoại lệ. Người phải dùng thuốc tuy chẳng “ăn” được bao nhiêu nhưng vẫn phải “chịu” cảnh dùng thêm thuốc sinh tố. Đã eo bao giờ cũng hẹp. Đời đúng là bể khổ!

Bác Sĩ Lương Lễ Hoàng