Càng nhúc nhích càng ít bệnh

Nhiều người chưa biết một phần quan trọng của lượng đường trong máu được điều chỉnh, nghĩa là trở về định mức bình thường sau bữa ăn, là nhờ vận động của bắp thịt. Cơ bắp càng co duỗi thì lượng đường trong máu càng được huy động nhanh vào tế bào để rồi sau đó được đốt cháy qua tiến trình biến dưỡng nhằm sinh năng lượng cho gia chủ tùy nghi sử dụng. Chính vì thế mà lực sĩ thể hình phải ăn nhiều để đủ chất đường, đủ năng lượng cho công việc cử tạ. Ngược lại, chất đường trong máu của người lớn tuổi có khuynh hướng tăng cao thành bệnh tiểu đường vì hệ vận động ít nhiều phải suy giảm về khối lượng khi tuổi đời chồng chất. Khả năng tiêu hủy chất đường qua vận động co duỗi của bắp thịt vì thế cũng giảm thiểu khiến đường dễ tồn đọng trong máu hơn lúc còn trẻ. Do đó, nếu tưởng nên ngồi yên khi lớn tuổi thì lầm. Người bệnh tiểu đường, nhất là người cao tuổi, cần phải vận động nhiều hơn, thường hơn, tất nhiên trong mức độ nào đó phù hợp với thể trạng của mỗi đối tượng cá biệt, để đốt được chút đường thừa nào trong máu hay chút nấy.

Không chỉ nhằm mục tiêu phòng chống bệnh tiểu đường, kết quả của nhiều công trình nghiên cứu đã đồng thanh xác minh vận động là biện pháp:

• Chống bệnh trầm uất.

• Hưng phấn khả năng hội nhập cộng đồng.

• Ổn định chức năng tư duy, cụ thể là khả năng tiếp thu và suy diễn.

• Tăng cường hoạt tính của tụy tạng và nội tiết tố insulin.

• Cải thiện chức năng của hệ tuần hoàn.

• Chống tăng chất mỡ trong máu.

• Ngăn ngừa tình trạng loãng xương và trì hoãn hiện tượng thoái hóa của cơ khớp.

• Và nhiều nữa …

Tất cả những điểm vừa nêu lại là những vấn đề cốt lõi trong cuộc sống của người cao tuổi. Không lạ gì khi nhiều chuyên gia về lão khoa đã không ngần ngại xếp biện pháp vận động vào vị trí ngang hàng với thuốc đặc hiệu. Thầy thuốc nhiều kinh nghiệm với bệnh của người già đều rõ là thuốc có tốt đến đâu cũng khó đạt được hiệu quả như mong muốn nếu người bệnh ngồi yên đợi giờ uống thuốc.

Tất nhiên không dễ thay đổi thói quen vì dù sao cũng là một phần bản chất của mỗi con người. Thực trạng này càng rõ nét hơn nữa khi phải thay đổi hình ảnh định kiến về người cao tuổi với hai tiếng già yếu theo sát như hình với bóng. Biết là người lớn tuổi đương nhiên không thể là vận động viên leo núi. Nhưng ngồi yên đồng nghĩa với chờ bệnh. Ngược lại, mượn tác dụng tiêu hao năng lượng qua vận động của bắp thịt để đường huyết đừng vượt quá định mức bình thường nhằm phòng tránh biến chứng trên mắt, não, tim, thận, gan… là biện pháp hữu ích cho mỗi người cao tuổi. Nhưng mặt khác, đừng cường điệu để vận động thể dục thể thao biến thành con dao hai lưỡi. Tập kiểu nào cũng được, dượt bao lâu tùy người, miễn là chậm rãi và an toàn cốt sao cho đừng mệt sau buổi tập vì tụt đường huyết, miễn là vui mỗi lần bước vào buổi tập. Vận động khi lớn tuổi cho dù có khó khăn ít nhiều dù sao vẫn vui hơn cảnh đến lúc nào đó phải cắn răng nhanh chân đến… phòng khám!

Bác Sĩ Lương Lễ Hoàng