Dị ứng với món nào khó chữa?

Dạo sau này dường như nghịch lý là chuyện gần như bình thường trong ngành y! Bằng chứng là không thiếu thuốc chống dị ứng với hiệu quả hơn xa ngày xưa, nhưng số người ngứa ngáy, ho hen… vẫn tiếp tục tăng nhanh hơn giá vàng! Bằng chứng là dị ứng đã từ lâu có mặt thường xuyên trong danh sách top ten của “bệnh thời đại”! Lấy thí dụ cụ thể ở CHLB Đức, nơi tình trạng ô nhiễm môi trường chắc chắn không bằng bên mình, nơi thừa thuốc đặc hiệu, cũng không thiếu thầy thuốc chuyên khoa lại thêm quanh năm có cả lố chương trình bảo vệ sức khỏe cộng đồng, số người dị ứng từ nhẹ như nhảy mũi, ngứa ngáy đâu đó bước qua nặng như hen suyễn, đã tăng gấp 3 lần nếu so với thập niên trước đây! Tỷ lệ cứ 3 người dân bên đó có một người phải dùng thuốc chống dị ứng, nghĩa là hơn 20 triệu người là khách hàng thân thiết của thuốc chống ngứa, cho thấy dị ứng không còn là chuyện nhỏ. Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO) tất nhiên đã không vô cớ lên tiếng báo động về mối nguy dị ứng như “cơn dịch của các nước phương Tây”. Định nghĩa này lại không hoàn toàn chính xác vì bệnh không chỉ hoành hành bên tây mà ngay cả bên ta cũng thế, không chừng nặng hơn. Ai chưa tin chỉ cần đếm số thuốc chống dị ứng đang được tiêu thụ hàng ngày ở xứ mình thì hiểu ngay! Đáng nói là nhiều người làm việc trong văn phòng sạch sẽ thoáng mát lại dị ứng mới oan làm sao?

Bạn có biết? Nhiều trường hợp nổi mẩn, ngứa ngáy mỗi khi thay đổi nhiệt độ, hay căng thẳng tinh thần không hề liên quan đến dị ứng mà do rối loạn dẫn truyền thần kinh. Thuốc chống dị ứng tất nhiên không hiệu quả, thậm chí bất lợi vì dẫn đến tình trạng ù lì hay nhanh nhẩu đoảng của hệ miễn dịch. Trái lại, bệnh thuyên giảm thấy rõ khi bổ sung canxi, khoáng tố cần thiết cho dẫn truyền thần kinh.

Có một điều chắc chắn. Dị ứng không có tính tự động, cũng không có tính đại trà. Bằng chứng là trong cùng điều kiện sinh hoạt không hẳn ai cũng dị ứng như ai! Rõ ràng là có người chai lì, có kẻ quá nhạy cảm tùy theo mức độ hoạt động chính xác của hệ miễn dịch. Nhanh nhẩu đoảng hay bình chân như vại đều không xong. Bên cạnh đó, bệnh nặng hay nhẹ còn tùy hình thức dị ứng: còn cạn bên ngoài như ngoài da, viêm mắt, viêm mũi dị ứng, hay sâu hơn như rối loạn tiêu hóa, phù mặt, hen suyễn, hoặc nghiêm trọng hơn nữa dưới dạng cơn cao huyết áp hay choáng phản vệ. Cũng vì quá đa dạng nên đừng nói chi đến bệnh nhân, ngay cả thầy thuốc cũng có thể bị đánh lừa dễ dàng!

Điểm lý thú theo kết quả nghiên cứu còn nóng hổi ở CHLB Đức, món đứng hàng đầu trong các nguyên nhân sinh dị ứng lại vô hình. Đó là STRESS! Gặp chất sinh dị ứng hữu hình như món ăn, hóa chất… chữa bệnh còn nhiêu khê, huống hồ thủ phạm lại chính là cuộc sống căng thẳng hàng ngày. Nếu một trong các nguyên tắc phòng tránh dị ứng là “tránh voi chẳng hổ mặt nào?” thì thử hỏi làm sao tránh stress khi stress bám chặt hơn đỉa đói?! Đó cũng chính là lý do tại sao số nạn nhân dị ứng tăng nhanh đến thế! Trong cuộc sống căng thẳng của thế kỷ 21, ai dám vỗ ngực xưng mình xem stress như chuyện tào lao? Không cần dông dài cũng hiểu thuốc chống dị ứng dùng trong trường hợp này nếu có tác dụng lâu dài mới là chuyện lạ. Cũng không có gì khó hiểu nếu đã có nhiều báo cáo y học cho thấy nhiều trường hợp ngứa ngáy ngoài da chữa cả năm bằng thuốc trong uống đủ thứ, ngoài thoa lung tung vẫn không khỏi, nhưng lại thuyên giảm thấy rõ sau khi nạn nhân tập… thiền!

Nhiều y sĩ đoàn ở châu Âu đã từ lâu khuyến cáo người dân nên nhanh chân tìm đến thầy thuốc nếu phát hiện dị ứng xảy ra quá thường hay kéo dài quá lâu. Lời khuyên đừng tự điều trị tất nhiên có lý do. Dị ứng là dấu hiệu báo động cho thấy có gì đó trục trặc của sức đề kháng. Chính vì thế mà cần gõ cửa thầy thuốc, càng sớm càng tốt, không chỉ vì dị ứng mà để phăng cho ra đâu là mặt trận đã hở sườn trước khi nhiều bệnh chứng khác nghiêm trọng hơn nhiều thừa nước đục thả câu.

Bác Sĩ Lương Lễ Hoàng