Tại sao nên ngủ trưa?

Từ quan điểm tượng hình thông thường, ai cũng tưởng hễ chợp mắt thì mọi nội tạng trong cơ thể cũng hè nhau say giấc mộng. Trái lại mới đúng! Nhờ nhiều phát hiện khi nghiên cứu về giấc ngủ trong thời gian gần đây, thầy thuốc nay đã hiểu nhiều hơn về tính chất đa dạng và chủ động của giấc ngủ. Tưởng ngủ đồng nghĩa với nghỉ thì lầm! Khoảng thời gian nhắm mắt quên đời trên thực tế là một tiến trình vô cùng sinh động. Cơ thể của người đang ngủ tuy nằm yên nhưng vẫn hoạt động không ngừng, thậm chí hơn xa lúc còn mở mắt trao tráo.

Đi xa hơn nữa, theo chuyên gia về giấc ngủ thì giấc ngủ trưa, dù không cần nhiều hơn 30 phút, lại hữu ích gấp nhiều lần giấc ngủ về đêm. Không chỉ cải thiện toàn bộ tiến trình biến dưỡng, không chỉ gia tốc phản ứng tổng hợp nội tiết tố, giấc ngủ trưa là đòn bẩy cho mọi hoạt động tư duy, từ trí nhớ cho đến khả năng phán đoán. Nhiều chuyên gia trong ngành y học lao động vì thế đã không ngần ngại cổ động cho thói quen ngủ trưa, không chỉ cho giới học sinh, sinh viên mà ngay cả cho công nhân đảm nhiệm công việc tinh tế. Không lạ gì nếu giấc ngủ trưa được ưu ái đặt tên là giấc ngủ năng lực (power sleep)!

Bằng chứng là:

•    Theo đúc kết của thầy thuốc ở Stuttgart, CHLB Đức, giấc ngủ trưa là giờ làm việc hết mình của hệ miễn dịch. Các nhà nghiên cứu ở thành phố nổi tiếng nhờ xe BMW đã chứng minh là kháng thể chống dị ứng được tổng hợp nhiều hơn ở người ngủ trưa, dù chỉ vài lần trong tuần, nếu đối chiếu với nhóm trưa nào cũng thức. Chẳng những thế, thậm chí men gan cũng giảm thiểu thấy rõ ở đối tượng đang được điều trị viêm gan siêu vi nếu số bệnh nhân này trưa nào cũng vào giấc nam kha.

•    Các nhà nghiên cứu ở đại học Bremen đã so sánh tần số cảm cúm đến độ phải nghỉ học của hai nhóm sinh viên khác nhau về thói quen ngủ trưa. Kết quả cho thấy, bên cạnh dấu hiệu gia tăng lượng thực bào trong máu, thời gian phục hồi cũng được thu ngắn đến 50% ở nhóm có giờ ngủ trưa, nếu so với nhóm đồng môn ăn trưa xong là vào học. Nhiều chuyên gia ngành y khoa học đường đã không ngần ngại đánh giá giấc ngủ trưa như biện pháp phòng bệnh hiệu quả và an toàn hơn viên thuốc cảm.

•    Không dưới 2/3 số đối tượng béo phì, theo đánh giá của các hãng bảo hiểm y tế ở Đức, là người không ngủ trưa. Ngay cả trẻ con cũng thế. Bằng chứng là đa số thiếu niên xem truyền hình hay lên mạng internet càng lúc càng mập dù ăn rất ít nhưng lại không ngủ trưa! Không lạ gì khi nhiều trung tâm chữa trị béo phì ở phương Tây đã từ lâu áp dụng phương pháp thiền định sau giờ ăn trưa.

•    Không chỉ với tình trạng xơ vữa mạch máu do rối loạn biến dưỡng chất béo mà với chất đường trong máu cũng thế. Thầy thuốc có kinh nghiệm với bệnh tiểu đường đều biết là đường huyết dễ tăng cao vào buổi chiều cho dù bệnh nhân trước đó kiêng cử đúng cách chỉ vì người bệnh không ngủ trưa.

•    Đừng tưởng ngủ trưa làm giảm giờ ngủ đêm. Giấc ngủ về đêm của nhiều người, nhất là ở đối tượng ngủ không khó nhưng chỉ được đến 1-2 giờ sáng rồi thức trắng đến sáng, được cải thiện rõ rệt sau khi bệnh nhân tập ngủ trưa để nhịp sinh học nhờ đó được ổn định.

Rất thường khi giải pháp cho một vấn đề tưởng chừng như phức tạp lại đơn giản hơn dự kiến. Thuốc quý trong bối cảnh của cuộc sống căng thẳng chính là giấc ngủ trưa yên bình. Không hẳn lúc nào cũng phải “tiền nào của nấy”. Ngủ trưa cho thật ngon là biện pháp bảo vệ sức khỏe thậm chí hữu ích hơn xa nhiều loại thuốc đắt tiền. Ngạn ngữ nước ta có câu “ăn được ngủ được là tiên”. Chắc khó sai. Bằng chứng là xưa nay đâu thấy tiên nào phải lấy số ngồi chờ… khám bệnh?! Càng tiên hơn nữa nếu có giấc ngủ trưa.

Bác sĩ Lương Lễ Hoàng