Người ơi thương lấy tim cùng!

Bạn hãy thử nắm chặt bàn tay. Đó là kích thước phỏng chừng của trái tim, kích thước rất khiêm tốn của một cơ quan tối quan trọng. Trọng lượng của trái tim không hơn 300g nhưng tim phải co thắt trong từng giây, trung bình khoảng 3 tỷ lần trong suốt đời người, để mỗi ngày đẩy không dưới 7000 lít máu xuyên suốt hệ thống mạch máu có chiều dài tổng cộng khoảng 1500 cây số! Nói thế vẫn chưa đủ để diễn tả cho hết công trạng của tim. Với trái tim không có phút giải lao, đừng nói chi đến chuyện nghỉ hè. Tim phải ngày đêm làm việc như thế với hiệu quả tối đa vì tim chỉ cần ngừng hoạt động có ít phút thì gia chủ phủi sạch hồng trần! Trái tim dù có khả năng bù trừ rất cao nếu đến lúc nào đó không mệt, nếu không bệnh mới là chuyện lạ. Chọn một kết quả thống kê làm thí dụ. Ở CHLB Đức, nơi đã có chương trình phòng chống bệnh tim mạch từ mấy thập niên, nơi chắc chắn thừa thuốc đặc hiệu, nơi không thiếu phương tiện cấp cứu lại thêm mạng lưới thầy thuốc chuyên khoa rải kín, mỗi năm vẫn có không dưới nửa triệu người bị nhồi máu cơ tim, trong số đó hơn 1/3 đành rời cuộc chơi ở cõi đời này! Trong bối cảnh của cuộc sống “không căng thẳng không về” con số tử vong hàng đêm vì nhồi máu cơ tim ở xứ mình dễ gì chịu kém! Tình trạng thiếu máu cơ tim lại cao gấp nhiều lần ở người bệnh tiểu đường vì bệnh này sớm muộn cũng rủ rê bệnh tim.

Đáng nói là, theo nhận định của giới chuyên khoa, tối thiểu 30% trường hợp nhồi máu cơ tim đáng lý đã không xảy ra nếu bệnh tim được phát hiện sớm và điều trị đúng bài bản. Đã vậy lại không mấy khó nếu muốn biết con tim của chính mình còn khỏe hay đã mệt bằng cách dựa vào một số tiêu chí như dưới đây (mỗi câu trả lời với Đúng ăn 1 điểm).

1. Huyết áp của bạn cao hơn định mức 140/90?

2. Chất mỡ Triglyceride trong máu của bạn cao hơn 200mg?

3. Lượng acid uric trong máu cao hơn 6mg?

4. Thầy thuốc đã phát hiện dấu hiệu thiếu máu cơ tim trên điện tâm đồ của bạn?

5. Bạn hút thuốc không dưới 20 điếu mỗi ngày?

6. Trọng lượng của bạn cao hơn hai số cuối của chiều cao 3Kg (thí dụ 63Kg/160cm)

7. Vòng bụng của bạn rộng hơn 95cm (nữ) hay105cm (nam)?

8. Bạn ngồi yên nhiều giờ khi làm việc?

9. Bạn ít ăn rau quả và cá biển?

10. Bạn phải dùng một loại thuốc nào đó thường xuyên và đã ngoài tuổi tứ tuần?

11. Bạn phải chịu áp lực về thời gian trong công việc thường ngày?

12. Bạn cảm thấy mỏi mệt khi thức dậy và không hài lòng với chất lượng của giấc ngủ?

• Nếu kết quả dưới 4 điểm: Con tim của bạn tuy còn đường ăn thua nhưng đừng quá chủ quan vì kết quả thay đổi dễ dàng trong 3 tháng tới.

• Nếu kết quả trong khoảng 5-6 điểm: Mối liên hệ giữa bạn và trái tim từa tựa như tình cảm giữa mẹ chồng và nàng dâu!

• Nếu kết quả từ 7 đến 10 điểm: Bạn đã quá bạc bẽo với cơ quan đang thổn thức từng hồi trong lồng ngực của bạn. Sửa đổi không bao giờ là quá muộn. Tốt nhất là đừng đợi đến ngày mai.

• Nếu kết quả trên 10 điểm: Đã đến lúc bạn phải tìm thầy chạy thuốc để giữ máu loãng, và chống co thắt mạch máu thành tim. Trợ lực cho cơ tim và thư giãn thần kinh là biện pháp tối cần thiết để trái tim đừng bất ngờ nói không với bạn vì một lần nói không đã đủ để đôi bên chia tay!

Đáng tiếc nếu tim bị bệnh vì có sức chịu đựng giỏi vô cùng. Muốn bảo vệ cơ tim, muốn phòng tránh suy tim người bệnh tiểu đường cần chủ động tạo một số điều kiện thuận lợi để tim đừng phải cố gắng quá nhiều, quá thường trong lúc vận hành. Đó là:

• Giảm cân nếu béo phì để tim đừng phải cung ứng một lượng máu với số cầu vượt quá định mức bình thường.

• Vận động cho thường trong sinh hoạt hàng ngày để qua đó gián tiếp tập dượt cho trái tim

• Tầm soát đường huyết định kỳ và điều trị đúng bài bản để đừng bị đánh lén bởi căn bệnh mang tên “cơn đại dịch của thế kỷ”.

• Giữ tính đàn hồi cho mạch máu để giảm áp lực ngoại biên khi trái tim làm công việc đẩy máu. Tình trạng này càng nên được lưu ý ở người có huyết áp cao, ở đối tượng có huyết áp số dưới, còn gọi là huyết áp trương tâm, mấp mé chỉ số 100mm.

• Chống cục máu đông trong mạch vì dòng máu quá đậm đặc, chẳng hạn vì tác hại của stress. Thầy thuốc ngành tim mạch trên quần đảo Phù Tang, nơi trong nhiều chục năm trước đây đứng đầu về tỷ lệ nhồi máu cơ tim, ắt hẳn có lý do chính đáng khi áp dụng nattokinase, men sinh học từ đậu tương, và rutin trong cây thuốc để vừa ngăn ngừa phản ứng đông máu trong mạch, vừa cung cấp dưỡng khí cho tế bào thành tim. Bằng chứng là tỷ lệ thuyên tắt mạch vành ở người còn trẻ ở Nhật giảm thấy rõ trong thập niên vừa qua từ khi thầy thuốc kết hợp hoạt chất này trong phác đồ điều trị phòng ngừa.

• Cung cấp năng lượng cho cơ tim bằng cách sử dụng các loại chất đạm và khoáng tố cần thiết cho cấu trúc khỏe mạnh của cơ tim như L-Carnitine, Manhê…

• Phân hủy mảng xơ vữa trên thành mạch để cầm chân tình trạng xơ vữa mạch máu, nguyên nhân làm tăng huyết áp và thiếu máu ở vùng mô lân cận bằng cách ổn định biến dưỡng chất béo và tiếp hơi cho cơ thể bằng chất kháng oxy-hóa dồi dào trong thực phẩm “xanh”.

Có khó lắm không để đối xử một chút công bằng với trái tim?

(trích từ ấn phẩm “Viết vì người bệnh tiểu đường”)

Bác sĩ Lương Lễ Hoàng